Nieuws

Het gebruik van hyperintelligente taalmodellen als ChatGPT groeit razendsnel. Wat een paar jaar geleden nog een curiositeit was, is inmiddels een alledaags hulpmiddel. Redacteuren, managers, planners en twijfelende schrijvers achter hun toetsenbord maken er steeds vaker gebruik van. Maar, vroeg het amateurletterenblad Schreef zich af: werkt zo’n systeem ook voor literaire teksten?

Een eenduidig antwoord is er niet. Schreef nam de proef op de som en ontdekte dat ChatGPT zich gedraagt als een geduldige docent: zelden zegt het dat iets fout is, maar het komt wel met gerichte verbetersuggesties. Opmerkelijk genoeg lijkt het systeem bovendien een gevoel voor literaire smaak te hebben, naast een enorme kennis van de wereld en haar culturen.

“Niet zo vreemd,” zegt een professionele trainer van taalmodellen. Wereldwijd voeden honderdduizenden breed opgeleide academici systemen als ChatGPT met kennis, waaronder literaire theorie en schrijftechniek. Zo kan het gebeuren dat een vastgelopen gedicht plots weer vleugels krijgt. “Maar,” waarschuwt de trainer, “zorg wel dat je als auteur zelf aan het stuur blijft.”

Verder in deze Schreef: zes amateurschrijvers die hun nog onuitgegeven boek presenteerden in de bibliotheek van Utrecht. “Hartstikke eng,” zegt een van hen. “Ik ben bang dat mensen schrikken van kanten van mezelf die ze niet kenden.” Anderen hopen lezers troost en herkenning te bieden bij verlies, of een spiegel te zijn voor ‘andere opa’s en oma’s’.

Zoals altijd bevat het hart van het blad nieuwe gedichten en korte verhalen van schrijfliefhebbers — kleine parels in de marge van de circa 11.000 Nederlandstalige titels die uitgevers jaarlijks op de markt brengen. Daarnaast: nieuws en wetenswaardigheden uit de letterenwereld die je elders niet zo gauw tegenkomt.

Schreef, letterenblad voor en door liefhebbers.
April–juni 2026. Los nummer € 7,50.
Uitgave: Vereniging Taalpodium.
www.taalpodium.nl